|
Acaba bildikleriniz ne kadar doğru? Son zamanlarda burnum akıyor, hapşırıyorum, sanırım ateşimde var. Acaba domuz gribi miyim? Aşı olmalı mıyım? Doktora mı gitsem?, Ne ilacı alsam?, Çocuğumu okula göndermesem mi? Yarın geç olabilir mi? Bu sorular uzayıp gider.
Tıp eğitimim boyunca ben de hep karıştırmışımdır nezle mi? grip mi? Ne fark var. ne önemi var diye. Kısa olarak özetleyecek olursak nezle bir çok virüs veya zararlı faktör tarafından yılın her mevsiminde olabilen tek tük (sporadik), daha hafif bir klinik durum iken; grip biraz daha gürültülü daha bulaşıcı, sonbahar ve kış aylarında salgınlar halinde seyreden, riskli grublarda ölümcül alabilen hastalıktır. Korkulan kuş gribi ve domuz gribi durumunda etken virüsün mutasyonu ile veya diğer öldürücü virüslerin öldürücü vasfı ile grip virüsünün bulaşıcılığı yeni bir virüs formu oluşturması ile aslında kanatlı hayvanlar arasında öldürücü olup insandan insana bulaşmayan kuş gribi veya domuzlar arasında bulaşan domuz gribi veya başka bir zaman da başka bir öldürücü enfeksiyona yol açan virüsün insanlar arasında bulaşıcı değilken bulaşıcı hale gelerek kitleler halinde ölüme yol açması, eski zamanlardaki veba salgınları gibi bir felaketin olması senaryosudur. Henüz ülkemizde ve dünyada salgın oluşturan ölümlere yol açan domuz gribi yoktur.
Bu durumu beklenen istanbul depremine benzetebiliriz. Siz şimdi tüm felaket senaryoları istanbul üzerinden diyeceksiniz. Haklısınız sonuçta deprem ve domuz gribi bir realite (gerçek) olsada ev alıp satmak ve grip, domuz gribi aşısı, grip ilaçları teşhis araçları ve tedavi için aracı kurumlar da bir gerçek.
Kış aylarında burnunuz akmaya, öksürmeye başladıysanız; aklınıza gelen ilk soru hastalığınızın soğuk algınlığı mı yoksa daha da vahimi grip mi olduğudur. Aşağıdaki tablodan yararlanarak belirtilerin hangi hastalığın işareti olduğunu bulabilirsiniz.
Bulgu |
Nezle |
Grip |
Etken |
Değişik virüsler |
Grip virüsü (influenza A,B) |
Zaman |
Yılın her ayı |
Sonbahar ve kış |
Bulaşma |
Hapşırma ve öksürme gibi solunum yolu(damlacık) ile |
Hapşırma ve öksürme gibi solunum yolu(damlacık) ile |
Kuluçka süresi |
1-2 hafta |
1-2 gün |
Ateş |
Hafif, ara sıra |
Her zaman |
Adele ağrısı |
Nadiren |
Yaygın |
Boğaz ağrısı ve üşüme |
Hafif |
Yaygın |
İshal ve kusma |
Yaygın |
Nadir |
Öksürük |
Yaygın |
Yaygın |
Zatürre |
Nadir |
Olabilir |
Tedavi |
Genel, non spesifik ilaçalar |
Anti viral ilaçlar ( Amantidine veya Rimantidine Oseltamivir (Tamiflu)) |
Korunma |
El yıkama |
Grip aşısı, el yıkama, (tokalaşma ve öpüşme gibi yakın temasa dikkat) |
Kimlere grip aşısı yapılır:
Kronik metabolik hastalıklar (diyabet gibi) böbrek hastalığı , bağışıklık sisteminde yetersizlik, kan hastalıkları nedeniyle bir önceki yıl düzenli tedavi gören veya hastanede yatanlara, 65 yaş üzeri olanlar,
Risk grubundaki kişiler:
Doktor, hemşire, hastabakıcı, kreş ve huzur evi çalışanları -Uzun süreli aspirin tedavisi gören çocuklar ve gençlere (6 ay-18 yaş arası) ,Kronik kalp ve akciğer hastalığı olan yetişkinler ve çocuklara (astımlı çocuklar da dahil) ,
Toplu halde yaşayanlara Aşının tehlikesi var mı?
Grip aşısı, yumurta veya grip aşısının birleşenlerine karşı allerjisi olanlara yapılmamalıdır.
Kimler domuz gribi için risklidir?
Domuz gribi için klinik tablo normal grible benzerdir. Ancak bulaşıcı bir kaynak gerekir. Kuluçka süresinin birkaç gün olduğu göz önüne alınırsa son günlerde hastalığın olduğu bir bölge veya bir hasta ile teması olan öksürük, boğaz ağrısı, yaygın vücut ağrısı, baş ağrısı, burun akıntısı 38 C dereceye varan ateş olan her hasta risk grubundadır.Hasta olanların mikrobu başkasına bulaştırması da en çok 10 gün olduğu düşünülürse on günden fazla süredeki temaslar risk oluşturmaz.
Kimler antibiyotik almalı?
Nezle grip olan hastalarda klinik tablo burun ve boğaz (farenks) ağırlıklıdır. Bu bölge kulaklar, sinusler, soluk borusu, akciğerler ve yemek borusu arasında kavşak bölgesidir. Çoğu hastada bu bölgelere etkilemeden kendiliğinden düzelse de riskli gruplarda komşu bölgelerin iltihabı daha ağır tablolara: sinüzit, bronşit, kulak iltihabı(otit), zatürreye yol açabilir. Bu durumlarda doktor kontrolünde tedavi başlanmalıdır.
Sonuç:
1-Domuz gribi her yıl dünyada salgın yapan grip (influenza) virüsünün bir tipidir.
2-Yüksek ateş, boğaz ağrısı, öksürük, adale ağrısı başta olmak üzere bilinen grip formunda seyreder.
3-Yaşlı, hamile, kronik hastalar gibi riskli gruplar dışında öldürücü değildir.
4-riskli grublar dışında bilinene grip gibi destek tedavisi verilmelidir. Riskli grup da doktor kontrolünde antiviral (tamiflu vb.)ve diğer ilaçlar kullanılabilir.
5-Aşı riskli gruplara, sağlık personeli ve okullarda uygulanmalıdır.
|