Ultrason cihazlarının çalışma prensibi, kulağın duyamayacağı yüksek  frekanstaki ( ultra – sound) ses dalgalarının üretilerek bir prob içerisinde (transducer )yardımıyla dokuya yollanması ve daha sonrasında değişik yoğunluktaki dokulardan yansıyan ses dalgalarının bir ekran (monitor) üzerinde görünmesi esasına dayanmaktadır.

En son teknolojik ürün olan 4 boyutlu (4D) ultrasonlardaki görüntü kalitesi  standart 2 boyutlu (2D) ultrasonlardan çok daha iyi olup adeta MRI cihazındaki gibi dokulardaki detaylar ayrıştılabilmektedir.

2 BOYUTLU ULTRASON (2D ULTRASOUND)

En ve uzunluk boyutları olup derinlik boyutu olmayan dokuların bir düzlem üzerinde görüntülenmesini sağlayan muayenehanelerde en sıklıkla kullanılan standart (‘’geleneksel’’) ultrasonlardandır.

3 BOYUTLU ULTRASON (3D ULTRASOUND)

Normalde standart ultrason cihazlarında yapılan 2 boyutlu (düzlemsel) bir tarama sonrasında bir bölgenin derinlik boyutuda katılarak 3 boyutlu şekilde görüntülenmesine imkan tanıyan cihazlardır. Ancak 2 boyutlu görüntünün 3 boyutluya dönüşmesi biraz zaman alıcıdır. (10 – 15 dk gibi )

4 BOYUTLU ULTRASON (4D ULTRASOUND)

En uzunluk ve derinlik boyutlarını içeren 3 boyutlu (uzaysal) görünümün eş zamanlı olarak (real time) özelliği bir monitörde görüntülenmesine olanak sağlayan en son teknolojik ürünlerdir. Önceden  3 boyultlu ultrason cihazları ile yapılan incelemeler ile anne rahmindeki bebeklerin hareketleri gecikmeli olarak görüntülenebilirken 4 boyutlu ultrasonografi ile bebeğin kaşlarını çatması, gülmesi , esnemesi parmak emmesi gibi hareketleri anlık ve hızlı bir şekilde izlenemebilmektedir.

4 BOYUTLU (4D ) ULTRASONUN AVANTAJLI YÖNLERİ

4 D Ultrason cihazları çok erken döneminde cinsiyet , yarık damak , yarık dudak , eksik parmak , beyin ve omurilikten kaynaklanan rahatsızlıkların erken tanısı konulabilmektedir.

Diğer taraftan geleneksel iki boyutlu ultrasonografide bebeğin el ve ayak parmaklarını tam anlamıyla değerlendirebilmek her zaman mümkün olmayabilir. Esne kalınlığı ölçümü ile görülebilen ‘ mongolizm’ (down sendromu) 4 d ultrason sayesinde 3 ayda taranabilmektedir. Bu nedenlerle 4 boyutlu ultrasonlar geleneksel – standart 2 d ultrasonlara göre tercih edilmektedir. Yine 4 boyutlu ultrasonlar ile çiftlerin ayrı bir mutluluk ve farklı bir heyecanla bekledikleri ikiz ve üçüz bebeklerin gelişimi de daha net bir şekilde izlenebilmektedir. 4 d ultrasonlar  geleneksel 2 boyutu inceleme özelliğinin yanı sıra hem renkli doppler hemde 3 boyut özelliğini birlikte içermesi ile bebek heyecanına kapılan ailelere 3. Aydan itibaren cinsiyetini öğrenme ve renkli fotograflarını alma fırsatı tanımaktadır. Siyah beyaz ve 2 boyutlu ultrasona göre anne karnındaki bebeğin hem bir buçuk ay daha önce görüntülenmesine hem de net fotoğraf kalitesindeki renkli görüntüsünü elde etmeye olanak sağlayan 4 boyutlu (eş zamanlı renkli ultrason ) anne babaların hamileleğinin 3. Ayından itibaren bebeklerin fotoğrafına kavuşmalarını sağlamaktadır. Tüm bu özellikleri ile 4 boyutlu ultrason ailelere bebeklerin sağlık durumundan sonraen fazla kime ve neye benzediğini merak ettikleri için çekimler sırasında eli ayağa burnu yüzü gibi detayları yorumlama ve bebeği birilerine benzetmeye çalışma gibi hoş anlar yaşatmakta ve hamilelik sürecindeki heyecanın güzel anılara dönüşmesini sağlamaktadır.

Tüm bu özellikleri ile 4 boyutlu ultrason aşağıda belirtilen konularda tanı ve teşhiş konusunda önemli bir yere sahiptir.

·         Bebeğin cinsiyetinin daha erken dönemlerde (14 haftada) belirlenmesi (pozisyonada )bağlıdır.

·         Bebeğin gelişimsel analizi

·         Çoğul gebeliklerin ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmesi

·         Rahmin yapısal problemlerin teşhisi

·         Plasentada oluşabilecek anomalilerin saptanması

·         Anormal kanamaların sebeplerin teşhis edilmesi

·         Ektoptik (dış ) gebeliğin tanısı

·         Yumurtalık tümörleri, kistleri , polip ve miyomlarının teşhisi

·         Plasentanın yerleşimini (lokalizasyonunun) belirlenmesi

4D ULTRSAONLARIN KLASİK (GELENEKSEL) ULTRASONLARA GÖRE ÜSTÜNLÜKLERİ

·         Rahim içindeki fetusta oluşabilecek anomalilerin daha erken ve daha doğru bir şekilde tanınmasında önemlidir. Bunlar arasında özellikle

·         Spinabifida (omurgada oluşan açıklıklar) veya ensefalosel gibi (beynin kemik yapıdan dışarıya sarkması gibi santral sinir sistemi ile ilgili problemlerin tespiti.

Doğumsal anomalilerde erken tanının konulması hamilelik süresince oluşabilcek tehlikeleri azaltacak aileleri doğum esnasında hoş olmayan sürprizlerden uzak tutacak ve doğum sonrası bebeğe gerekebilecek bir takım ameliyatlar için uygun koşulların önceden hazırlanmasını sağlayacaktır.

General Electiric Logic P5 Ultrasonunun özellikleri :

·         2 boyutlu görüntü alabilme

·         4 boyut (4d) özelliği (real time3boyutlu görüntü elde edebilme)

·         Color flow mapping

·         Renkli doppler (kan akımı testleri )

·         Pulse doppler (bebeğinizin kalp atımlarını duyabilrsiniz)

·         M mode özelliği

·         Transvaginal prob ile tarama özelliği

·         CD ye hareketli görüntü ve resim kayıt yapabilme özelliği